Yaklaşık 1 milyon öğrenciyi ilgilendiren LGS tercih maratonu başlıyor. Adaylar yerel yerleştirme, merkezi sınavla öğrenci alan okullar ve pansiyonlu okullar olmak üzere üç grupta tercih yapabilecek. Tercih listesi hazırlanırken geçen yılın taban puanlarından çok yüzdelik dilimlerin dikkate alınması önem taşıyor.
Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki tercih sürecinde öğrenciler ve veliler için heyecanlı bekleyiş sona eriyor. Lise tercihleri yarın başlayacak ve öğrenciler tercih işlemlerini 27 Temmuz saat 17.00’ye kadar tamamlayabilecek.
Tercihler, öğrenci ve veliler tarafından e-Okul sistemi üzerinden yapılabileceği gibi herhangi bir ortaokul müdürlüğünden de gerçekleştirilebilecek.
Bu yıl da yerel yerleştirme tercihi zorunlu olacak. Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, Anadolu liseleri ve proje okullarını tercih etmek isteyen öğrencilerin öncelikle yerel yerleştirme ekranından tercih yapması gerekecek.
Tercih döneminde öğrencilerin yalnızca LGS puanına odaklanmaması gerektiğini belirten uzmanlar, geçen yıl oluşan yüzdelik dilimlerin daha sağlıklı bir tercih ölçütü olduğunu vurguluyor.
LGS tercihlerinde puan mı, yüzdelik dilim mi önemli?
LGS tercihleri hazırlanırken öğrencilerin en çok yaptığı hatalardan biri yalnızca taban puanları karşılaştırmak oluyor.
Sınav sorularının güçlük düzeyi ve öğrencilerin genel başarı durumu her yıl değişebildiği için aynı puan, farklı yıllarda farklı başarı düzeylerini gösterebiliyor. Bu nedenle puanlar yıldan yıla önemli ölçüde değişebilir.
Yüzdelik dilim ise öğrencinin sınava giren adaylar arasındaki konumunu gösteriyor.
Örneğin yüzde 2’lik dilimde bulunan bir öğrenci, sınava katılan öğrencilerin yaklaşık yüzde 98’inden daha yüksek başarı göstermiş oluyor. Bu nedenle geçmiş yıllardaki okul verileri incelenirken puandan çok yüzdelik dilimlerin karşılaştırılması öneriliyor.
1. LGS tercihleri nereden yapılacak?
Öğrenciler ve veliler tercih işlemlerini e-Okul sistemi üzerinden gerçekleştirebilecek.
İnternet üzerinden yapılan tercihlerin ilgili ortaokul müdürlüğüne onaylatılması gerekiyor. Tercih süreci tamamlandıktan sonra tercih bilgilerinin kontrol edilmesi ve okul müdürlüğü onayının takip edilmesi önem taşıyor.
İnternet erişimi bulunmayan veya tercih sürecinde desteğe ihtiyaç duyan veliler, herhangi bir ortaokul müdürlüğünden yardım alabilecek.
2. Merkezi yerleştirme kontenjanlarında ne değişti?
Merkezi sınavla öğrenci alan okulların toplam kontenjanı geçen yıl 201 bin 315 iken bu yıl 198 bin 899’a geriledi.
Fen liselerinde 630, Anadolu liselerinde 2 bin 844, sosyal bilimler liselerinde 150 ve Anadolu imam hatip liselerinde 388 kişilik kontenjan azalması yaşandı.
Buna karşılık Anadolu teknik programlarının kontenjanı 1.002, Anadolu meslek programlarının kontenjanı ise 594 artırıldı.
Kontenjanlardaki değişiklikler nedeniyle bazı okulların yüzdelik dilimlerinde geçen yıla göre farklılıklar oluşabileceği değerlendiriliyor.
3. LGS tercihleri kaç grupta yapılacak?
Öğrenciler üç farklı tercih grubundan okul seçebilecek:
- Yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar
- Merkezi sınavla öğrenci alan okullar
- Pansiyonlu okullar
LGS kapsamındaki merkezi sınava katılmayan öğrenciler de yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar ile pansiyonlu okullar arasından tercih yapabilecek.
4. Yerel yerleştirme tercihleri nasıl yapılacak?
Tercih ekranında öğrencilerin karşısına ilk olarak yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar çıkacak.
Öğrenciler bu bölümde en fazla 5 okul tercih edebilecek. İlk üç tercihin öğrencinin kayıt alanında bulunan ve sistemde yeşil renkle gösterilen okullar arasından yapılması gerekecek.
Yerel yerleştirme tercihlerini tamamlamayan öğrenciler için merkezi sınavla öğrenci alan okulların bulunduğu tercih ekranı açılmayacak.
Bu nedenle LGS puanıyla öğrenci alan bir liseyi hedefleyen adayların da öncelikle yerel tercihlerini tamamlaması gerekiyor.
5. Öğrenciler toplam kaç lise tercih edebilecek?
Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullar için il veya ilçe sınırlaması bulunmadan en fazla 10 tercih yapılabilecek.
Öğrenciler ayrıca pansiyonlu okullar arasından en fazla 5 okul seçebilecek.
Yerel yerleştirmede 5, merkezi yerleştirmede 10 ve pansiyonlu okullarda 5 olmak üzere tüm tercih haklarını kullanan bir öğrenci toplam 20 okul tercih edebilecek.
6. Tercih listesi nasıl hazırlanmalı?
Tercih listesi hazırlanırken öğrencinin gerçekten gitmek istediği okullar öncelikli olmalı.
Öğrencilerin yalnızca “Kesin yerleşirim” düşüncesiyle istemedikleri bir okulu üst sıraya yazmaları önerilmiyor. Çünkü yerleştirme işlemlerinde tercih sırası önem taşıyor ve sistem öğrenciyi puanının yeterli olduğu en üst tercihine yerleştiriyor.
Uzmanlar tercih listesinin farklı olasılıkları içerecek şekilde hazırlanmasını öneriyor.
Listenin ilk bölümünde öğrencinin yüzdelik diliminden daha yüksek başarıyla öğrenci alan ancak gitmeyi çok istediği okullara, orta bölümünde kendi yüzdelik dilimine yakın okullara, son bölümünde ise yerleşme ihtimalinin daha yüksek olduğu alternatiflere yer verilebilir.
7. Yüzdelik dilim karşılaştırması nasıl yapılmalı?
Öğrenciler kendi yüzdelik dilimleriyle tercih etmeyi düşündükleri okulların geçmiş yıllardaki yüzdelik dilimlerini karşılaştırmalı.
Ancak yalnızca bir önceki yılın verilerine bağlı kalınmaması gerekiyor. Mümkünse okulların son birkaç yıldaki yüzdelik dilimleri birlikte incelenmeli.
Bir okulun yüzdelik dilimi her yıl düzenli olarak yükseliyorsa talebin arttığı, geriliyorsa okulun yerleşme aralığının değiştiği değerlendirilebilir.
Kontenjan artışı veya azalışı, okulun eğitim dili, pansiyon imkânı ve bulunduğu bölgedeki öğrenci tercihleri de yüzdelik dilimleri etkileyebilir.
8. Okullar hakkında ayrıntılı bilgiye nasıl ulaşılacak?
Öğrenciler ve veliler, tercih etmeyi düşündükleri liselere ilişkin bilgilere e-Okul üzerinden ulaşabilecek.
Millî Eğitim Bakanlığının kullanıma sunduğu Rota Maarif platformu da tercih döneminde öğrenci ve velilere rehberlik edecek.
Platform üzerinden okulların taban puanları, yüzdelik dilimleri, kontenjanları, adres ve iletişim bilgileri, öğretim şekilleri, ders saatleri, pansiyon imkânları ve fiziki özellikleri incelenebilecek.
Öğrenciler tercih etmeyi düşündükleri okulları karşılaştırabilecek ve taslak tercih listesi hazırlayabilecek.
9. Özel okula kesin kayıt yaptıranlar tercih yapabilecek mi?
Özel ortaöğretim kurumlarına veya yetenek sınavıyla öğrenci alan okullara kesin kayıt yaptıran öğrenciler, devlet liseleri için tercih yapamayacak.
Ancak özel okul kaydını tercih süresi içinde iptal ettiren öğrenciler, yeniden devlet liseleri için tercih hakkını kullanabilecek.
Velilerin kayıt iptali ve tercih işlemlerini son güne bırakmaması önem taşıyor.
10. LGS yerleştirme sonuçları ne zaman açıklanacak?
LGS yerleştirme sonuçlarının 5 Ağustos’ta açıklanması planlanıyor.
İlk yerleştirme sonuçlarının ardından iki ayrı nakil dönemi gerçekleştirilecek. Öğrenciler her nakil döneminde merkezi sınavla öğrenci alan okullar, yerel yerleştirmeyle öğrenci alan okullar ve pansiyonlu okullar için en fazla üçer tercih yapabilecek.
İlk yerleştirmede herhangi bir okula yerleşen öğrenciler de daha çok istedikleri bir okul için nakil başvurusunda bulunabilecek.
Tercih sırası öğrencinin isteğine göre belirlenmeli
LGS tercih döneminde yalnızca okulun taban puanına veya kamuoyundaki popülerliğine bakılması yeterli olmayabilir.
Okulun eğitim programı, yabancı dil imkânları, ulaşım süresi, pansiyon durumu, sosyal etkinlikleri, fiziki şartları ve öğrencinin ilgi alanları da değerlendirilmelidir.
Öğrencinin istemediği bir okulu yalnızca yüksek puanlı olduğu için tercih listesine eklemek yerine, dört yıl boyunca mutlu ve başarılı olabileceği eğitim ortamını seçmesi daha sağlıklı olabilir.
Tercih sürecinde son karar verilirken öğrencinin düşüncelerinin dikkate alınması, okul seçeneklerinin aile içinde birlikte değerlendirilmesi ve gerektiğinde rehber öğretmenlerden destek alınması önem taşıyor.
