DESAM Yönetim Kurulu Başkanı Gürkan Avcı, aralık ayı istişare toplantısında yaptığı açıklamada Türk eğitim sistemine yönelik çok sert eleştirilerde bulundu. Mevcut müfredat, ölçme-değerlendirme ve pedagojik yaklaşımın gençlerin düşünme becerisini körelttiğini savunan Avcı, “Türkiye ya özgürleşen bir gençlik yetiştirecek ya da diplomalı bir kölelik düzenine mahkûm olacak.” dedi.

Haber Metni (Özgün – Profesyonel Format):

Demokrasi ve Eğitim Etütleri Stratejik Araştırma Merkezi (DESAM) Yönetim Kurulu Başkanı Gürkan Avcı, aralık ayı istişare toplantısında Türkiye’nin eğitim sistemine yönelik dikkat çeken ve oldukça sert ifadeler içeren bir değerlendirme yaptı. Avcı, konuşmasında hem Millî Eğitim Bakanlığı’nı (MEB) hem de Yükseköğretim Kurulu’nu (YÖK) hedef alarak mevcut eğitim yaklaşımının gençlerin potansiyelini körelttiğini savundu.

“Türk eğitim sistemi, modern dünyanın en büyük zihinsel uyuşturma operasyonlarından biri hâline geldi”

Açıklamasında eğitim sisteminin çocukların merakını ve yaratıcılığını bastırdığını belirten Avcı, okulların potansiyeli ortaya çıkaran birer öğrenme ortamı olmaktan uzaklaştığını söyledi. Avcı, Rancière’in “Cahil Hoca” metaforuna atıf yaparak şu ifadeleri kullandı:

“Özgürleştirmeyen bir eğitim, aptallaştırır. Bugün Türkiye’de uygulanan müfredat ve öğretim yöntemleri, çocukların düşünme kapasitesini törpüleyen bir hizaya sokma mekanizmasına dönüşmüştür.”

“MEB ve YÖK zekâ hiyerarşisi oluşturuyor; öğrenciler diplomanın kölesi hâline getiriliyor”

Avcı’ya göre eğitim sistemi, öğretmeni mutlak otorite, öğrenciyi ise kendi başına hiçbir şey anlayamayacak bir figür olarak konumlandırıyor. Bu durumun “yapay bir kapasitesizlik” yarattığını dile getiren Avcı, şöyle devam etti:

“Bir öğrenciye sürekli açıklama yapmak, ona ‘sen bunu tek başına anlayamazsın’ demektir. Öğretmenlik, açıklayan bir otorite olmak değil, öğrencisine birlikte düşünmenin alanını açabilmektir. Türkiye’ye ‘Cahil Hocalar’ gerekiyor; bilmediği denize öğrencisiyle birlikte yelken açan eğitimciler…”

“MEB ve YÖK gençlere bilimsel bilgiyi dogma gibi sunuyor”

DESAM Başkanı, bilimsel bilginin sorgulanmadan aktarılan bir ezber hâline getirildiğini ifade ederek müfredata da eleştiriler yöneltti:

“Evrim teorisinden kuantuma kadar birçok konu, gençlerimize tartışma alanı açılmadan dogmatik bir dille sunuluyor. Bilgiyi kutsallaştırmak, bilimi pedagojik bir araca dönüştürmek değildir. Sistem sorgulayan değil, sadece onaylayan birey yetiştiriyor.”

Avcı, eğitim sistemini “küratöryel bir tuzak” olarak niteleyerek gençlerin hazır açıklamalar üzerinden değil, kendi anlam dünyalarını kurarak öğrenmesi gerektiğini söyledi.

“Eşitlik bir sonuç değil, başlangıçtır”

Öğrenci başarısının zekâ seviyesine indirgenmesini yanlış bulduğunu belirten Avcı:

“Zekâlar farklı olabilir ama eşittir. Bir öğrencinin zekâsını küçümseyen her eğitimci, o gencin önüne kazılmış bir çukurdur.”
dedi.

“Pedagojik değil ideolojik bakan yöneticiler sahneden çekilmeli”

Avcı, eğitim yönetiminde önceliklerin yanlış belirlendiğini ifade ederek MEB ve YÖK’e çağrı yaptı:

“Türkiye’nin ihtiyacı daha fazla sınav, bina veya teknolojik donanım değildir. İhtiyacımız olan şey; ‘Ben kendi başıma öğrenebilirim’ diyebilen özgür gençlerdir. Eğitim, teslimiyet değil bir serüvendir.”

“Türkiye eğitimli cahiller üretiyor”

Konuşmasının son bölümünde eleştirilerini daha da sertleştiren Avcı, eğitim sisteminin gençleri ezber odaklı bir yapıya mahkûm ettiğini savundu:

“Zekânın özgürleşmediği bir ortamda alınan her diploma, gencin boynuna takılmış bir entelektüel esaret madalyasıdır. Bu müfredat diktatörlüğü yıkılmadıkça gençlerimiz fikir üretemeyen gölge bir nesle dönüşecektir.”

Avcı, Türkiye’nin önünde iki seçenek olduğunu söyledi:

“Ya çocuklarımızı öğretmenlerin zihinsel sınırlarından özgürleştireceğiz ya da diplomalı bir kölelik düzeninde boğulacağız.”